Apr 24

Kontracepcija

  • savjetovanje o kontracepciji
  • kombinovana oralna kontracepcija (monofazna i višefazna)
  • kombinovana hormonska transdermalna kontracepcija -flasteri
  • kombinovana hormonska vaginalna kontracepcija – vaginalni prstenovi
  • Kombinovana hormonska parenteralna kontracepcija -depo preparati
  • Intrauterina kontracepcija

Intrauterini umetak sa dodatkom metala ( IUU )

  • kod žena koje koriste antikonvulzivne ljekove
  • kod žena koje imaju dijabetes melitus
  • kog žena koje imaju benignu ili malignu neoplazmu dojke
  • kod žena koje imaju hipertenziju
  • kod žena koje su doživjele ceretrovaskularni insult ( tj. kod žena koje ne mogu koristiti hormonsku kontracepciju )

spirale

Intrauterini umetak sa dodatkom hormona IUS

  • kod žena sa poremećajem ritma i inteziteta materičnih krvarenja
  • kod žena koje se liječe od endometrioze i adenomioz

IUD

 

Oralna kontracepcija

Oralna kontracepcija predstavlja jednu od najjednostavnijih i najpouzdanijih metoda zaštite od neželjene trudnoće. Radi se o hormonskim preparatima koji sadrže ili kombinaciju estrogena i gestagena ili samo o preparatima gestagena.

oc 1

 

Mehanizam djelovanja estrogensko-gestagenskih (E/G) tableta je prije svega inhibicija ovulacije, dok gestagenske (G) tablete (“progesteron-only-pills”) ne inhibirajući ovulaciju štite od neželjene trudnoće putem tri mehanizma: djeluju na cervikalnu sluz koju zgušnjavaju i čine nepropusnom za spermatozoide, dovode do promjena sluznice maternice koje onemogućavaju implantaciju i inhibiraju pokretljivost jajovoda koji nijesu u stanju prihvatati oslobođeno jajašce nakon ovulacije.

 

Osim u mehanizmima djelovanja, razlike postoje i u načinu primjene: E/G tablete se primjenjuju najčešće 21 dan + 7 dana pauze, kada nastupa abrupcijsko krvavljenje slično menstrualnom krvavljenju, dok se G tablete uzimaju kontinuirano bez pauze.

E/G tablete na taj način održavaju ciklus veoma stabilnim, dok se kod G tableta često javljaju nepravilna krvavljenja ili izostanci menstruacija zbog čega su ove tablete manje omiljene, a najširu primjenu nalaze u zaštiti od neželjene trudnoće nakon porođaja, za vrijeme dojenja.

 

Neželjena dejstva:

U samom početku uzimanja kontraceptivnih tableta mogu se pojaviti mučnina, glavobolja i/ili napetost u grudima.Ukoliko se i jave, ovi simptomi se brzo gube.

Tokom prvih ciklusa znaju se javiti izvan perioda menstrualnog krvavljenja smeđkast iscjedak ili nepravilno krvavljenje. U ovom slučaju se radi o probojnom krvavljenju – koje može predstavljati jednostavno prilagođavanje na kontraceptiv, ali se javiti i kod istovremenog uzimanja drugih lijekova (antibiotici, antiepileptici) ili označavati prenisku dozu hormona.

OC

Ukoliko se probojno krvarenje javlja tokom više uzastopnih ciklusa, svakako je potrebno posavjetovati se s ginekologom.

Od ostalih neželjenih efekata potrebno je spomenuti gubitak libida, depresivna raspoloženja, dobitak na tjelesnoj težini, uticaj na metabolizam ugljenih hidrata, bjelančevina i masti, kao i uticaj na faktore koagulacije s porastom rizika za trombozu i emboliju, osobito nakon 35. godine života i u žena koje nastavljaju pušiti uz uzimanje kontraceptivnih tableta.

Kontraindikacije:

Apsolutne kontraindikacije za uzimanje kontraceptivnih tableta su akutna i hronična oboljenja jetre i žučne kese, tromboza i embolija u anamnezi, prisustvo antifosfolipidnih antitijela, vaskulitis, angiopatije, homocistinurija, hipertrigliceridemija, lupus eritematodes, povišeni krvni pritisak, diabetes mellitus, rak dojke i nejasna vaginalna krvarenja.

Relativne kontraindikacije su lakši oblici hipertenzije, diabetesa, oboljenja jetre, angina pectoris, pušenje, dojenje, teška mastopatija, miomi, operacija srca, bubrežna insuficijencija i sl.